Het ANC, van vreedzaam protest tot radicale acties
Het verzet van de Indische en de zwarte bevolking tegen de segregatiepolitiek dateert al van het einde van de 19e eeuw. Mahatma Gandhi, die van 1893 tot 1914 in Zuid-Afrika verblijft organiseert het vreedzame verzet van de Indiase bevolkingsgroep tegen de paswetten en richt in 1896 het Natal Indian Congress op. Jaren later volgt zwart Zuid-Afrika zijn voorbeeld met de lancering van het Native National Congress. In 1923 wordt dit omgedoopt tot het Afrikaans Nationaal Congres (ANC). De eerste vreedzame acties klagen o.a. de wetten aan die de zwarte bevolking het recht ontnemen land te bezitten.
Jarenlang protest brengt echter geen zoden aan de dijk en binnen het ANC klinken steeds luider stemmen op - o.a. van de toen nog jonge Nelson Mandela - om een radicalere houding aan te nemen. Als in 1948 de apartheidswetten worden ingevoerd oefenen zij druk uit op de ANC-leiding om de anti-apartheidscampagne kracht bij te zetten met massale acties.
Op 21 maart 1960 vallen er bij een vreedzame demonstratie in Sharpeville 63 doden. Het is de directe aanleiding voor de oprichting van de gewapende vleugel van het ANC. In een poging om het zwarte verzet te breken worden de leidinggevende figuren van het ANC gearresteerd, beschuldigd van hoogverraad en verbannen of veroordeeld tot levenslange dwangarbeid op Robbeneiland. Deze gevangenis werd in de tweede helft van de 17e eeuw in gebruik genomen om de zwaarste rebbellenleiders van het Maleisische verzet tegen de koloniale bezetter in op te sluiten.
In de jaren '70 neemt de 'Black Conscious Mouvement' van Steve Biko het roer tijdelijk over van het ANC. Maar begin jaren '80 is het ANC helemaal terug. Het besluit de gewapende strijd, de 'volksoorlog', tegen de apartheid op te voeren. Tegelijk begint de beweging met groot succes een internationaal diplomatiek offensief: de campagne voor de vrijlating van Nelson Mandela wordt zowel in binnen- als buitenland opgevoerd.
|
 Hector Peterson, slachtoffer onlusten 1976 |
