Pienternet

Geloof je alles wat je online vindt?

truuks  donderdag 
 4 februari 
 2010  4

Bron: Pienternet.be - Duur: 15:00

Scherp je mediawijsheid aan!

I. Wantrouw wat je hoort

Waarom? Online zijn dingen sneller gepubliceerd, verandert info sneller en is de bron vaak moeilijker te achterhalen.

Iedereen kan vandaag berichten publiceren en sites zélf komen en gaan dagelijks; domeinnamen verwisselen van eigenaar voor je het weet en daarmee verandert vaak ook de inhoud.

Stel alle info die je vindt altijd in vraag. Wie zegt wat, hoe, waarom, wanneer? En waarom zou je het moeten geloven?

Met deze code geven we zelf aan in hoeverre we info op onze site vertrouwen.


II. Neem je tijd

Raadpleeg offline en online bronnen. Betrouwbare info zoeken en checken op internet vraagt ook tijd en is niet altijd sneller of beter.

Weinig tijd? Blijf bij bronnen die ook offline een degelijke reputatie hebben: sites van gekende kranten, hogescholen, universiteiten, tijdschriften, radiostations…

Meer tijd? Raadpleeg ook offline bronnen. Controleer al de info die je vindt zoals hieronder beschreven.


III. Wat zoek je?

De betrouwbaarheid van een site hangt af van wát je zoekt. Als je sappige BV-roddels zoekt, ga je die niet vinden op een platform van universiteitsprofessoren. Daar zijn roddelsites voor. Leuk, maar vergeet niet dat het roddels zijn.


IV. Check de url en de naam

De extensie zegt al heel wat over de site. Uit welk land hij komt, of het een commerciële site is, een non-profit organisatie, een onderwijsinstelling… Een overzicht van extensies vind je hier.

Over het algemeen kun je info van overheidssites, grotere bekende organisaties en non-profit sites zoals Onderwijs Vlaanderen meer vertrouwen.

Dat geldt ook voor sites van traditionele mediahuizen zoals Tijd.be. Je mag er vanuit gaan dat de info die verschijnt verschillende keren door verschillende mensen werd gecontroleerd.

Sites van belangengroepen en individuele redacteurs, bloggers bijvoorbeeld, die zich op één gebied toeleggen kunnen ook heel betrouwbaar zijn: ze hebben over langere tijd continu en correct bericht over een bepaald thema.

Aan de trouw en de grootte van hun publiek en de reacties zie je dat ze goed werk leveren. Kijk maar eens naar het werk van de Electronic Frontier Foundation.


V. Nu checken!

Controleer de site met behulp van deze vragenlijst:

1. Meestal is je eerste indruk juist. Hoe ziet hij de site er uit, hoe voelt hij? Professioneel? Amateuristisch?
2. Publiceert de site vooral meningen en commentaren (blog, webzine, productreviews…) of feiten (nieuwssites…)?
3. Wat zegt de url? (commercieel, non-profit, overheid…)
4. Brengt de site zelf eigen inhoud, of verzamelt hij vooral inhoud van andere sites? Check de originele sites.
5. Is de site meestal online en werken de meeste links? Laadt hij snel in elke browser, is hij goed gebouwd en toegankelijk?
6. Zijn er een archief en zoekfunctie?
7. Zoek de about-pagina. Hoe stelt de site zich voor? Maken de auteurs zich bekend, kun je hen contacteren? Wat is de reputatie van de auteurs? Hoe opener en duidelijker de site over eigen opzet en medewerkers, hoe beter.
8. Merk je aan de inhoud een duidelijke focus op een bepaald publiek, of een duidelijk standpunt over een thema?
9. Is er veel reclame? Heeft de site sponsors? Beïnvloedt dat de de inhoud?
10. Zijn er geregeld updates en nieuwe berichten? Is er ruimte voor reactie en commentaar? Is er ruimte voor andere meningen?
11. Zijn de teksten goed geschreven, in heldere zinnen en zonder fouten? Een korter artikel dat goed samenvatbaar is, is ook inhoudelijk sterker. Hoe professioneel ziet het beeldmateriaal er uit?
12. Hoe staaft de site zijn info? Geeft hij verschillende bronnen aan? Zijn dat controleerbare links en/of andere bronnen zoals kranten, magazines… die offline al een goede reputatie hebben?
13. Wat is de toon van de site? Scheldpartijen, veralgemeningen en zwart-wit standpunten kunnen leuk zijn, maar zijn niet veel waard als info.
14. Hoe wordt er over de site gesproken op andere sites? Geef de naam en/of url in de zoekfunctie google in. Als heel wat mensen negatief zijn, is de kans groot dat de je bronsite niet al te betrouwbaar is.

VI. Van wie is de site?

Site betrouwbaar genoeg bevonden? Tijd om nog even te zien van wie hij juist is. Dankzij de Who is-databank kun je bijna van elke site te weten komen wie er juist achter zit. Hier is er een who-is met zoekfunctie.

Met die info kun je in google meer over de eigenaars te weten komen. Klopt dat met wat je over de inhoud te weten bent gekomen?


VII. Dubbelchecken met andere sites

Info gecheckt op een site? Zijn er andere, mogelijk heel verschillende en onafhankelijke sites die over hetzelfde berichten? Spreken ze elkaar tegen of bevestigen ze wat je vond? Weeg op basis daarvan je besluit af.

In journalistiek geldt: als twee onafhankelijke bronnen hetzelfde vertellen, is het betrouwbare informatie.


VIII. Ga naar de bibliotheek

Online info is niet de enige info. Soms bestaan er geen goede sites over wat je zoekt. Ga naar je bibliotheek, op school of in de gemeente waar je woont, en ga daar op zoek in boeken, magazines, tijdschriften…

Bibliothecarissen zijn ook infoprofessionals en helpen je vast op weg met je zoekwerk.

IX. Niet vergeten: jouw bronnen vermelden!

Van alle info die je vindt, noteer je in je eigen werk altijd waar je de info juist vandaan haalde. Net zoals dat op betrouwbare sites gebeurt.

X. Meer

Searching for the truth online: lees het artikel | BBC.co.uk | 25 januari 2008

Bronnen

Authority levels | The Berglund Center at Pacific University
Betrouwbaarheid van een internetbron | Zoekprof.nl
Evaluating internet research sources | Virtualsalt.com
Getting It Right: Verifying Sources on the Net | Llrx.com
Evaluating websites | Multcolib.org
Betrouwbaarheid | Universiteit van Groningen

Lees ook:

• Leraren wanhopig over toename internetplagiaat

• Gepost door Gerrit in truuks
• Tags: truuks, hoe doe je, plagiaat,
• Laatst aangepast op 04 februari 2010