Over ons Blog Contact
Het Torengebouw tijdens de beschieting van Antwerpen in 1944-1945

Op 4 september 1944 is Antwerpen, tot ieders verrassing, vlot bevrijd en is de haven ongeschonden in de handen van de geallieerden gevallen. Er hebben zich echter twee weerstandsnesten gevormd, op de linkeroever en in Merksem. Van 5 tot 7 september beschieten de Duitsers vanop het Vlaams Hoofd met lichte artillerie de Antwerpse Schelde-oever en de binnenstad. Het Torengebouw is daarbij blijkbaar hun uitverkoren doelwit geweest, waarschijnlijk omdat zij wisten dat er op het torendak een observatiepost was getimmerd en ook omdat op dit hoge gebouw een enorme Belgische vlag uitdagend wapperde. Het hele complex werd door niet minder dan 50 granaatinslagen getroffen.

Was het opzet van Hitler om Antwerpen in een puinhoop te veranderen mislukt, de Duitse vijand poogde alsnog de voor het geallieerde leger zo belangrijke aanvoer van oorlogsmateriaal te bemoeilijken door de stad en de haven massaal te bestoken met V-bommen.

De Duitsers slaagden andermaal niet in hun opzet, maar voor Antwerpen was de tol bijzonder zwaar: 3.000 doden, 5.000 gewonden, 50.000 vernielde en min of meer beschadigde woningen, in Groot-Antwerpen alleen.

Boerentoren na beschieting Antwerpen
(De door granaatinslagen zwaar getroffen achterzijde van het Torengebouw. September 1944.)

Op vrijdag 13 oktober 1944 viel de eerste bom in de Antwerpse binnenstad. Net zoals in de Eerste Wereldoorlog reageerden de sinjoren op tweeërlei wijze: een deel vluchtte uit de stad en zij die niet weg konden of wilden, schikten zich zo goed mogelijk in de situatie. Zij brachten meestal de nacht door in hun eigen geschoorde kelders. Voor hen die zelf geen schuilplaats konden vinden, stelde het stadsbestuur geschikt gemaakte kelderruimten ter beschikking in openbare gebouwen en andere sterk gebouwde complexen.

Ook het Torengebouw kreeg hier een rol toebedeeld: 'Enige tientallen Antwerpse inwoners hadden in de kelders van dit gebouw hun rustbed geïstalleerd om er de nacht in door te brengen. Er waren zelfs gezinnen, die de gelagzaal'Torenkelder" nooit overdag verlieten. Men trof er vrouwen aan die van de morgen tot de avond bij een drankje zaten gebogen over een handwerkje "

Maar ook de buurt bleef niet gespaard. Op 9 december vernielde een bom het gebouw van de scheepvaartmaatschappij A.M.l. op de hoek Sint-Katelijnevest-Meirbrug. Een bominslag op 29 december legde de achterzijde van het postgebouw op de Lombardenvest in puin; ook het Provinciaal Gouvernementsgebouw werd beschadigd. Op 6 januari 1945 werd het Torengebouw zelf getroffen. Een groot gat van enkele meter diameter was het resultaat; huizen in de buurt stortten in. De schade was natuurlijk aanzienlijk, maar de stalen structuur van het gebouw werd in geen enkel opzicht aangetast, ondanks een verbogen hoofdpijler.

Enkele jaren na het herstel van de schade had de nieuwe steen de egaal grijze kleur van de rest van het gebouw aangenomen en was het geschonden deel niet meer van de rest te onderscheiden.

Naar boven







Info lesmap

In deze lesmap komt de ganse geschiedenis van de Antwerpse Boerentoren aan bod, van aanloop tot de bouw tot de volledige facelift.